Limba și literatura găgăuză, clasa a IV-a

Ediția 2019 (în vigoare). 99 de ore pe an. 6 unități de învățare.

Document: Национальный куррикулум. Начальное образование. Gagauz dili hem literatura okumakları. Gagauz halkın istoriyası, kulturası hem adetleri. Куррикулумы учебных дисциплин. Гиды по внедрению куррикулумов учебных дисциплин (Кишинэу, 2018); secțiunea „2. Gagauz dili hem literatura okumakları”. Aprobare: Утвержден Национальным cоветом по куррикулуму (Приказ Министерства образования, культуры и исследований №. 1124 от 20 июля 2018).

Fiecare element are un identificator stabil (cod), starea verificării și pagina din PDF. Elementele „de verificat” pot conține erori de extragere; nota spune ce e nesigur.

Competențele specifice

Setul care se aplică acestei clase (clasele I–IV).

Finalitățile clasei

Repartizarea orelor

UnitateaOre
I. III-üncü klasta üürenilmiş materialı tekrarlamaa7
II. Cümlä. Birsoy paylar. Tekst5
III. Adlık. Nışannık. Aderlik. İşlik34
IV. Kiyatlan üüredicinin bakışına görä işlemäk49
Üüredicinin bakışına görä4

Unitățile de învățare

1. Spețifika kompetențiyası 1

2019/limba-gagauza/iv/ui/n01 · extras automat · PDF p. 41

Unități de competență

  • 1.1 İşidilmiş tekstinin içindekiliini annayıp-kabletmää 2019/limba-gagauza/iv/uc/1.1 · extras automat · CS 1 · PDF p. 41
  • 1.2 Tekstin içindekiliini annamaa, öz fikirini açıklamaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/1.2 · extras automat · CS 1 · PDF p. 41
  • 1.3 Ayırmaa işidilmiştän o informatiyayı, angısı temaya uyêr 2019/limba-gagauza/iv/uc/1.3 · extras automat · CS 1 · PDF p. 41
  • 1.4 Tekstin temasının hem öz fikirinin, maanasını açıklamaa. Sözün sıralıını, dooruluunu, demekliliini annamaa hem duymaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/1.4 · extras automat · CS 1 · PDF p. 41
  • 1.5 Karışık annatma parçalarını logikaya, hronologiyaya görä erlerinä erleştirmää da sora yugun bir yaratma yapmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/1.5 · extras automat · CS 1 · PDF p. 41
  • 1.6 Dil hem başka söz kolaylıklarını (intonațiyayı, sesin üüsekliini, logika urgusunu, hızlılıını, tonunu, jestleri, mimikayı) kullanmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/1.6 · extras automat · CS 1 · PDF p. 41

Unități de conținut

  • Söz – insannarın arasında annaşmak proțesi 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n01 · extras automat · PDF p. 41
  • Aazdan hem yazılı söz 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n02 · extras automat · PDF p. 41
  • Söz etiketi. Sözleşmäk kuralları 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n03 · extras automat · PDF p. 41
  • Tip maanasına görä sözlerin çeşitleri: annatma, yazdırma, fikirlemä 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n04 · extras automat · PDF p. 41
  • Dil hem başka söz kolaylıkları, kullanılan aazdan sözdä 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n05 · extras automat · PDF p. 41
  • Tekst. Tekstin teması, öz fikiri, başlıı (adı) 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n06 · extras automat · PDF p. 41
  • Mikrotema, abzaț 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n07 · extras automat · PDF p. 41

Termeni și noțiuni

  • Annaşmak proțesi
  • sözleşmäk kuralları
  • açıklamanın sıralıı

Activități de învățare

  • intonațiyaya görä cümleleri ayırmak için
  • temanın açıklaması için
  • tekstin abzațlarını bulmak
  • lafedenin sözünü derindän annamak
  • sölenilmiş tekstä görä koyulmuş soruşlara cuvap etmäk
  • iki tekstin temasını, öz fikirlerini, uydurmak, yaraştırmak
  • verilmiş tekstin çeketmesinä görä onun içindekiliini ilerletmäk
  • sıradan (ayırmaklı, kısadan) tekstin içindekiliini plana görä yada plansız annatmak
  • daanık tekstin cümlelerini sıraya koymak
  • yannışlıkları sözdä bulmak için h.b.

Produse

  • işidilmiş haberin maanasını annamak
  • sözlerin çeşitlerini bilmäk
  • tekstin temasını bilmäk, öz fikirini sölemäk, yazıda açıklamak
  • üürendii temada bilgilerinin, becermeklerin uurunu lafetmektä göstermäk

2. Spețifika kompetențiyası 2

2019/limba-gagauza/iv/ui/n02 · extras automat · PDF p. 42

Unități de competență

  • 2.1 Söz temasına görä dialog, monolog kurmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/2.1 · extras automat · CS 2 · PDF p. 42
  • 2.2 Söz tipinin struktura elementlerini bilmää annatma 2019/limba-gagauza/iv/uc/2.2 · extras automat · CS 2 · PDF p. 42
  • 2.3 Yazdırma hem fikirlemä söz tiplerini praktika uurunda tanımaa, onnarın elementlerini annatma söz tipinin içindekiliindä kullanmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/2.3 · extras automat · CS 2 · PDF p. 42
  • 2.4 Verilmiş temaya görä türlü söz tiplerindä tekst kurmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/2.4 · extras automat · CS 2 · PDF p. 42
  • 2.5 Artistik yaratmasını annamaa hem duygulu kendi fikirini, kendi görüşünü açıklamaa becermää 2019/limba-gagauza/iv/uc/2.5 · extras automat · CS 2 · PDF p. 42
  • 2.6 Personajların yaptıklarını kantarlamaa hem yaptıkların sebeplerini bulmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/2.6 · extras automat · CS 2 · PDF p. 42

Unități de conținut

  • Söz etiketi. Başkasınnan sözleşmäk kuralları. Telefonda lafetmenin kuralları 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n08 · extras automat · PDF p. 42
  • Dialoglu hem monologlu söz. Dialogun kullanması türlü sözleşmäk situațiyalarında 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n09 · extras automat · PDF p. 42
  • Annatmanın struktura elementleri: bir obyekt için informațiya hem onun açıklamak sırası, kulminațiyası hem sonu 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n10 · extras automat · PDF p. 42
  • Aazdan insanı yazdırmaa. Aazdan annatma, tekstin yazdırma (fikirlemä) elementleri 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n11 · extras automat · PDF p. 42
  • Yazdırma hem fikirlemä söz tipleri praktika uurunda. Annatma söz tipinin içidekilii 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n12 · extras automat · PDF p. 42

Termeni și noțiuni

  • Ayırmaklı
  • kısadan annatmak
  • kulminațiya

Activități de învățare

  • verilmiş temaya görȁ grupalarda dialog (monolog) için
  • replika kurmaa becermäk için
  • resimin içindekiliinä görä
  • seslenmişin (okunmuşun) içindekiliinä görä
  • sözleşmäk situațiyasında dialog kurulmak için
  • tekstin öz fikirini ayırmak, esaba ufaklıkları almak için
  • temaya (süjet resimnerinä) görȁ mini- yaratma kurmak
  • tekstin soruşlarına cuvap kurmak
  • tekstleri abzațlara bölmäk, herbir abzațı adlamak
  • dialogu (monologu) sölemäk için
  • dooru lafları sölemäk için
  • sözleşmektä jestleri hem mimikayı kullanmak

Produse

  • aazdan dialog (monolog) kurmak
  • teksti abzațlara bölmȁk, plan kurmak
  • teksti 1-inci (3-üncü) üzdȁn annatmak
  • tekstleri tip maanasına görȁ kurmak

3. Spețifika kompetențiyası 3

2019/limba-gagauza/iv/ui/n03 · extras automat · PDF pp. 42–43

Unități de competență

  • 3.1 Birsoy paylı cümleleri bilmää 2019/limba-gagauza/iv/uc/3.1 · extras automat · CS 3 · PDF p. 42
  • 3.2 Birsoy paylı baalayıcısız cümlä kurmaa becermää 2019/limba-gagauza/iv/uc/3.2 · extras automat · CS 3 · PDF p. 42
  • 3.3 Bir dä annaşılmaz laf brakmamaa (kullanmaa sözlüü) 2019/limba-gagauza/iv/uc/3.3 · extras automat · CS 3 · PDF p. 42
  • 3.4 Lafları dooru serbest bilmää kullanmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/3.4 · extras automat · CS 3 · PDF p. 42

Unități de conținut

  • Cümlä. Laf. Kısım. Urgu 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n13 · extras automat · PDF p. 42
  • Seslär hem bukvalar 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n14 · extras automat · PDF p. 42
  • Türlü janralarda gagauz yazıcıların yaratmaları 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n15 · extras automat · PDF p. 42
  • Yakın hem karşı maanalı laflar teksttä 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n16 · extras automat · PDF p. 42
  • Lafların maanaları teksttä. Annatmaların, masalların, hem siirlerin personajları 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n17 · extras automat · PDF p. 43
  • Cümleleri, tekstleri okumak 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n18 · extras automat · PDF p. 43
  • Lafların temel hem ikincili maanası 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n19 · extras automat · PDF p. 43
  • Literatura personajın harakteristikası 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n20 · extras automat · PDF p. 43
  • Yakın hem karşı maanalı laflar 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n21 · extras automat · PDF p. 43
  • Tekstin strukturası: çeketmesi, temeli, sonu. Tekstin logikayca bitirilmiş payları. Tekstin planı 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n22 · extras automat · PDF p. 43

Termeni și noțiuni

  • Lafların maanaları

Activități de învățare

  • okunmuş yaratmalara analiz için
  • personajların yaptıklarını kantarlamak için
  • okumanın hızlılıını ilerletmäk
  • lafların maanasını okunmuş informațiyadan açıklamak
  • lafları temel maanada da, ikincili maanada da kullanmak
  • doludan, ayırmaklı, kısadan annatmak
  • şiiri, proza parçasını, kiyatsız (ezbere) okumak
  • teksttä personajların yaptıklarını bulmak (ayırmalı okumak)
  • tekstin içindekiliinä görä koyulmuş soruşlara cuvap vermäk
  • okunmuş tekstin içindekiliinä görä soruş koymak
  • okunmuş (işidilmiş) tekstin payını annatmak personajların harakteristikasına görä, soruşlara görä
  • verilmiş resimdän, okunmuş teksttän parçayı ayırmak, personajı yazdırmak
  • verilmiş resimneri okunmuş tekstin süjetinä görä erleştirmäk
  • verilmiş başlıklardan onu ayırmak, angısı taa uyêr bu yaratmaya
  • dikatlik okumaya, becerikli artistik yaratmanın estetika kabletmesini göstermäk
  • oluşlar için dalgalanma khem üreendän geçirmäk

Produse

  • teksti seslän ilk kerä okumak
  • teksti seslän ikinci kerä okumak
  • yaratmanın janralarını belli etmäk
  • okunmuş teksti doludan (kısadan, ayırmaklı) annatmak
  • sözleşmektä pay almak
  • lafın maanasını sözlüktä bulmak

4. Spețifika kompetențiyası 4

2019/limba-gagauza/iv/ui/n04 · extras automat · PDF p. 44

Unități de competență

  • 4.1 Tekstin içindekiliini kendi laflarınnan açıklamaa hem onun öz fikirini bulmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/4.1 · extras automat · CS 4 · PDF p. 44
  • 4.2 Becermää açıklayan soruşlara cuvap vermää 2019/limba-gagauza/iv/uc/4.2 · extras automat · CS 4 · PDF p. 44
  • 4.3 Cümlä hem kısa tekst dooru gramatika formasında düzmää hem yazmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/4.3 · extras automat · CS 4 · PDF p. 44
  • 4.4 Orfografiya sözlüklerini klasta hem evdä becermää kullanmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/4.4 · extras automat · CS 4 · PDF p. 44
  • 4.5 Takrir yazmanın sıralıını bilmää 2019/limba-gagauza/iv/uc/4.5 · extras automat · CS 4 · PDF p. 44
  • 4.6 Becermää takrir elementlerini yazıda kullanmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/4.6 · extras automat · CS 4 · PDF p. 44
  • 4.7 Afiksleri lafkuruluşunda vokal garmoniyasına görä eklemää 2019/limba-gagauza/iv/uc/4.7 · extras automat · CS 4 · PDF p. 44

Unități de conținut

  • Ses hem bukva analizi laflarda 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n23 · extras automat · PDF p. 44
  • Laf kuruluşu. Vokal garmoniyası. Vokallar hem konsonnar. İkili konsonnar, uzun hem incä vokallar. Vokal dönmesi 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n24 · extras automat · PDF p. 44
  • Diktant, takrir, yaratma 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n25 · extras automat · PDF p. 44
  • Abzațların kırmızı çizidän yazması 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n26 · extras automat · PDF p. 44
  • Dar hem geniş cümlä 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n27 · extras automat · PDF p. 44
  • Yazılar geniş liniyalı tefterlerin sayfalarında 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n28 · extras automat · PDF p. 44
  • Laf, cümlä, tekst 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n29 · extras automat · PDF p. 44
  • Plana hem dayanmak laflara görä annatma, takrir (yaratma) 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n30 · extras automat · PDF p. 44
  • Takrir (yaratma) tekstin strukturasına görä: çeketmesi, temeli, sonu 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n31 · extras automat · PDF p. 44

Termeni și noțiuni

  • Vokal dönmesi
  • dar (geniş) cümlä
  • laf kuruluşu

Activități de învățare

  • dooru oturmak için yazmakta
  • tefterdä dooru yazmak için
  • abzațın kırmızı çizidän yazması için
  • tekstin hem teksttä verili resimin baalantısı
  • aklından yazmak (3-4 cümlä)
  • verilmiş shemalara görä hem verilmiş laflarnan cümlä kurmak
  • dar cümleleri genişletmäk
  • soruşlara görä tekst kurmak hem yazmak
  • verili çeketmesinä/sonuna görä teksti doldurmak
  • cümledä/teksttä etişmäz lafları eklemäk
  • meraklı temelara görä cümlä kurmak

Produse

  • teksti kurmak hem yazmak
  • gagauz dili uroklarında tefteri dooru kullanmak
  • cümleleri/teksti kiyattan tefterä yazmak
  • diktant, takrir, yaratma yazmak
  • yazmakta bukvaların birtakım boylarını yazmaa becermäk

5. Spețifika kompetențiyası 5

2019/limba-gagauza/iv/ui/n05 · extras automat · PDF pp. 45–46

Unități de competență

  • 5.1 Lafları leksika-gramatika nışannarına görä tanımaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/5.1 · extras automat · CS 5 · PDF p. 45
  • 5.2 Adlıkların hallarını lafetmaktä, yazmakta dooru kullanmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/5.2 · extras automat · CS 5 · PDF p. 45
  • 5.3 Afiksleri hallara görä kullanmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/5.3 · extras automat · CS 5 · PDF p. 45
  • 5.4 Becermää nışannıkları lafetmektä dooru hallamaa, hem kullanmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/5.4 · extras automat · CS 5 · PDF p. 45
  • 5.5 Cümlelerdä işlikleri bir zamandan başka zamana diiştirmää, lafetmektä onnarı dooru kullanmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/5.5 · extras automat · CS 5 · PDF p. 45
  • 5.6 Kendibaşına yaraştırmaa, uydurmaa kendi yazılarını başka örneklärnän 2019/limba-gagauza/iv/uc/5.6 · extras automat · CS 5 · PDF p. 45
  • 5.7 Aderliklerin hallarını lafetmaktä dooru kullanmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/5.7 · extras automat · CS 5 · PDF p. 45
  • 5.8 Becermää aderliklerin üzlerini bellietmää 2019/limba-gagauza/iv/uc/5.8 · extras automat · CS 5 · PDF p. 45

Unități de conținut

  • Birsoy paylı cümlelär. Birsoy payların cümledä baalayıcısız baalantıları 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n32 · extras automat · PDF p. 45
  • Cümlä. Cümlenin baş hem ikincili payları 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n33 · extras automat · PDF p. 45
  • Söz payları. Adlık. Nışannık. Aderlik. İşlik 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n34 · extras automat · PDF p. 45
  • Adlık. Temel hal. Saabilik hal. Doorudak hal. Gösterek hal. Erlik hal. Çıkış hal. Konsonnan bitän adlıkların hallanması. Vokallan bitän adlıkların hallanması. K konsonnan bitän adlıkların hallanması. Adlıkların çokluk sayısında hallanması (tanışmak uurunda). Adlıkların nazlı-küçüldek forması. Adlıkların morfologiya analizi 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n35 · extras automat · PDF p. 45
  • Nışannık. Nışannıkların yaraştırma uurları. Nışannıkların hallanması 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n36 · extras automat · PDF p. 45
  • Aderlik. Aderliklär 1, 2, 3-üncü üzlerdä birlik hem çokluk sayılarında. Aderliklerin hallanması (genel annamaklar) 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n37 · extras automat · PDF p. 45
  • İşlik. İşliklerin temel forması. İşliklerin infinitiv forması. İşliklerin zamannara görä diişilmesi. İşliklerin mutlak geçmiş zamanı (terminsiz). İşliklerin şindiki zamanı. İşliklerin mutlak gelecek zamanı (terminsiz). Konsonnan bitän işliklerin diişilmesi. Vokallan bitän işliklerin diişilmesi 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n38 · extras automat · PDF p. 46

Termeni și noțiuni

  • Birsoy paylar
  • morfologiya analizi
  • hal
  • hallamak
  • temel (infinitiv) forması

Activități de învățare

  • aderliklerin hem işliklerin cümledä kullanması için
  • nışannıkların hallarda diişilmesi için, lafetmektä kullanması için
  • vokallan, konsonnan hem k konsonnan bitän adlıkların hallanması
  • hallara görä afiksleri kullanmak
  • nışannıkların diişilmesini bilmäk
  • işlikleri dooru zamannarda kullanmak
  • lafetmektä işlikleri zamannara görä diiştirmäk
  • aderliklerin üzlerini bellietmäk, onnarın kullanılması başka söz payların erlerinä
  • söz paylarını cümledä göstermäk
  • cümlenin baş hem ikincili paylarını göstermäk

Produse

  • vokallan, konsonnan hem „k“ konsonnan bitän adlıkların hallanması
  • adlıkların nazlı-küçüldek formasını kullanmak
  • adlıın morfologiya analizini bilmäk
  • nışannıkların yaraştırmak uurlarını bilmäk
  • işliklerin zamannara diiştirilmesini bilmäk
  • işlikleri temel hem infinitiv formasına koymak
  • işliklerin mutlak geçmiş zamanını, şindiki zamanını, mutlak gelecek zamanını tanımak
  • cümlenin baş hem ikincili paylarını bulmak, onnarı dooru çizmäk
  • cümlenin shemasını kurmak

6. Spețifika kompetențiyası 6

2019/limba-gagauza/iv/ui/n06 · extras automat · PDF pp. 46–47

Unități de competență

  • 6.1 Kiyatlan işlemäk kurallarını bilmää 2019/limba-gagauza/iv/uc/6.1 · extras automat · CS 6 · PDF p. 46
  • 6.2 İnformațiyayı kendibaşına kiyadın temalarına görä aaramaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/6.2 · extras automat · CS 6 · PDF p. 46
  • 6.3 Dikatlık okumaya göstermää, yaratmanın estetika tarafını annamaa, kabletmää 2019/limba-gagauza/iv/uc/6.3 · extras automat · CS 6 · PDF p. 46
  • 6.4 Personajların yaptıklarını kantarlamaa hem yaptıkların sebeplerini bulmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/6.4 · extras automat · CS 6 · PDF p. 46
  • 6.5 Okunmuş materiallan meraklanmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/6.5 · extras automat · CS 6 · PDF p. 46
  • 6.6 Kiyadın içindekiliini adına hem anotațiyaya görä annamaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/6.6 · extras automat · CS 6 · PDF p. 47
  • 6.7 Verilmiş tematikaya görä kiyatları bulmaa 2019/limba-gagauza/iv/uc/6.7 · extras automat · CS 6 · PDF p. 47

Unități de conținut

  • Kiyatlan işlemäk kuralları 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n39 · extras automat · PDF p. 46
  • Kiyadın rolü insanın yaşamasında 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n40 · extras automat · PDF p. 46
  • Kiyadın avtoru hem adı 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n41 · extras automat · PDF p. 46
  • Moldovada yaşayan halkların (gagauz, rus, moldovan h.b) folkloru 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n42 · extras automat · PDF p. 46
  • Sözlüklerin lääzımnıı klas hem evdeki bibliotekada 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n43 · extras automat · PDF p. 46
  • Bibliotekaya gezi. Kataloglar 2019/limba-gagauza/iv/ucont/n44 · extras automat · PDF p. 46

Termeni și noțiuni

  • Kiyadın kabuu
  • sayfalar
  • biblioteka
  • kiyadın avtoru
  • sözlük
  • anotațiya

Activități de învățare

  • okumak kurallarını esaba almak
  • dooru kiyadı kullanmak
  • sözlüklerin eri adamın yaşamasında
  • gagauz dilindä ilk kiyatlar için
  • praktika uurunda annotațiyayı kullanmak
  • üreendän geçirmäk hem dalgalanmak oluşlar için
  • kabuundan kiyadın adını, avtorunu üürenmäk
  • kiyadın resimnerindän hem adından onun içindekiliini annamak
  • ekskursiya bibliotekaya

Produse

  • okunmuş için okumak
  • günnüünda dooru avtorun adını yazmak
  • kiyadın adını, personajların adlarını sıralamak
  • grupalarda çalışmak
  • kiyada prezentațiya yapmak